مرحله مهم در ترخیص کالا از گمرک ایران (راهنمای کامل واردکنندگان)

ترخیص کالا از گمرک یکی از حساس‌ترین و تخصصی‌ترین مراحل تجارت خارجی است. هر اشتباه در فرآیند ثبت سفارش، تخصیص ارز، اظهار یا اخذ مجوزها می‌تواند باعث توقف کالا، افزایش هزینه انبارداری و حتی جریمه‌های سنگین شود.

در این مقاله، ۲۰ مرحله کلیدی ترخیص کالا را به‌صورت کامل و کاربردی بررسی می‌کنیم.

۱️⃣ اخذ پروفرما (Proforma Invoice)

اولین گام، دریافت پیش‌فاکتور از فروشنده خارجی است. پروفرما شامل مشخصات کالا، قیمت، شرایط پرداخت، اینکوترمز و اطلاعات فروشنده می‌باشد.

 

2 ثبت سفارش در سامانه NTSW

ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت (NTSW) انجام می‌شود. بدون ثبت سفارش معتبر، هیچ فرآیند گمرکی آغاز نمی‌شود.

 

3 تخصیص ارز از بانک مرکزی

پس از تأیید ثبت سفارش، درخواست تخصیص ارز به بانک مرکزی ارسال می‌شود. نوع ارز (نیمایی، توافقی و …) در این مرحله تعیین می‌گردد.

 

4 حواله خرید

پس از تخصیص ارز، حواله ارزی به فروشنده خارجی صادر می‌شود.

 

5 حمل کالا و صدور بارنامه

پس از آماده‌سازی کالا، شرکت حمل‌ونقل بارنامه صادر می‌کند و کالا به سمت ایران ارسال می‌شود.

 

6 دریافت ترخیصیه از شرکت حمل

پس از ورود کالا به بندر یا گمرک مقصد، ترخیصیه از شرکت حمل دریافت می‌شود.

 

7 اظهار کالا در سامانه EPL گمرک

اطلاعات کامل کالا در سامانه EPL ثبت می‌شود. این مرحله بسیار حساس است و باید با دقت کامل انجام شود.

 

۸️⃣ دریافت کوتاژ

پس از ثبت اظهار، یک شماره کوتاژ به پرونده اختصاص داده می‌شود.

 

۹️⃣ تعیین مسیر گمرکی

سیستم گمرک به‌صورت هوشمند مسیر کالا را تعیین می‌کند:

  • مسیر سبز (بدون ارزیابی فیزیکی)
  • مسیر زرد (بررسی اسناد)
  • مسیر قرمز (ارزیابی کامل فیزیکی)

 

🔟 ارزیابی کالا

در صورت قرار گرفتن در مسیر قرمز، کارشناسان گمرک کالا را بررسی می‌کنند.

 

۱۱️⃣ بررسی تعرفه و ارزش

کارشناس مجازی گمرک، ارزش، تعرفه و طبقه‌بندی کالا را کنترل می‌کند.

 

۱۲️⃣ پرداخت حقوق و عوارض گمرکی

حقوق ورودی، سود بازرگانی و عوارض قانونی پرداخت می‌شود.

 

۱۳️⃣ پرداخت مالیات بر ارزش افزوده

در حال حاضر ۹٪ مالیات بر ارزش افزوده محاسبه و پرداخت می‌شود.

 

۱۴️⃣ اخذ مجوزهای لازم

بسته به نوع کالا، مجوزهایی مانند:

 

  • استاندارد
  • بهداشت
  • جهاد کشاورزی
  • انرژی اتمی
  • تجهیزات پزشکی
  • و سایر مجوزها اخذ می‌گردد.

 

۱۵️⃣ دریافت کد رهگیری بانکی (ساتا)

برای تکمیل فرآیند ارزی و تسویه بانکی.

 

۱۶️⃣ صدور پروانه الکترونیکی گمرکی

پس از تأیید نهایی، پروانه ترخیص صادر می‌شود.

 

۱۷️⃣ محاسبه هزینه انبارداری

هزینه انبارداری توسط انبار یا بندر محاسبه می‌شود.

 

۱۸️⃣ ورود کامیون جهت بارگیری

مجوز بارگیری صادر می‌شود.

 

۱۹️⃣ کنترل درب خروج گمرک

مدارک خروج کنترل نهایی می‌شوند.

 

۲۰️⃣ خروج نهایی کالا از گمرک

کالا به‌صورت رسمی ترخیص و وارد بازار می‌شود.

 

چرا شناخت این مراحل مهم است؟

🔹 کاهش هزینه‌های خواب کالا

🔹 جلوگیری از جریمه‌های گمرکی

🔹 تسریع در فرآیند ترخیص

🔹 مدیریت صحیح نقدینگی

🔹 جلوگیری از اختلافات ارزش و تعرفه

 

جمع‌بندی

ترخیص کالا فرآیندی صرفاً اداری نیست؛ یک عملیات تخصصی مالی، حقوقی و اجرایی است. تسلط بر این ۲۰ مرحله، تفاوت میان یک واردات سودآور و یک واردات پرریسک را مشخص می‌کند.

 

اگر نیاز به مشاوره تخصصی در ثبت سفارش، تخصیص ارز یا ترخیص کالا دارید، تیم ما آماده همراهی شما